Semaglutide, tirzepatide en retatrutide worden vaak in één adem genoemd, en dat is begrijpelijk: alle drie bootsen ze darmhormonen na die honger en verzadiging regelen, en alle drie geven in studies fors gewichtsverlies. Toch zijn het drie verschillende stoffen, in drie verschillende fasen van hun ontwikkeling. Wie wil begrijpen waarom retatrutide zoveel aandacht krijgt, moet eerst zien wat de andere twee al hebben laten zien.
Dit artikel zet ze naast elkaar: hoe ze werken, wat de grote studies laten zien, welke bijwerkingen terugkomen en waar ze in Nederland staan.
Eén, twee of drie receptoren
Het belangrijkste verschil zit in het aantal hormoonsignalen dat een stof nabootst. Na een maaltijd geeft de darm onder meer GLP-1 en GIP af. Die incretines zorgen dat de alvleesklier insuline vrijmaakt, remmen de maaglediging en geven de hersenen een signaal van verzadiging. Glucagon, uit dezelfde alvleesklier, werkt daar gedeeltelijk tegenin, maar verhoogt ook het energieverbruik en de vetverbranding in de lever.
| Stof | Receptoren | Status |
|---|---|---|
| Semaglutide Ozempic, Wegovy, Rybelsus |
GLP-1 | Geregistreerd |
| Tirzepatide Mounjaro |
GLP-1 en GIP | Geregistreerd |
| Retatrutide LY3437943 |
GLP-1, GIP en glucagon | Fase 3, niet goedgekeurd |
Semaglutide is een enkelvoudige GLP-1-agonist. Tirzepatide voegt daar GIP aan toe en heet daarom een dubbele agonist. Retatrutide gaat nog een stap verder met glucagon als derde route; vandaar de bijnaam triple agonist.
Wat is een GLP-1-agonist precies?
Een GLP-1-agonist is een stof die aan dezelfde receptor bindt als het lichaamseigen GLP-1 en die receptor activeert. Het natuurlijke hormoon is binnen enkele minuten afgebroken. De geneesmiddelen zijn zo aangepast dat ze dagen in het bloed blijven, waardoor één injectie per week volstaat. Dat langdurige signaal verklaart zowel het effect op eetlust en gewicht als de bijwerkingen in het maag-darmkanaal.
Semaglutide vs tirzepatide: wat zegt het onderzoek?
Semaglutide was de eerste stof die bij mensen zonder diabetes een gewichtsverlies van rond de vijftien procent liet zien. In de STEP 1-studie verloren deelnemers na 68 weken gemiddeld 14,9 procent van hun lichaamsgewicht, tegen 2,4 procent met placebo. De SELECT-studie liet daarna zien dat het aantal hartinfarcten, beroertes en sterfgevallen door hart- en vaatziekte met twintig procent daalde.
Tirzepatide ging verder. In SURMOUNT-1 verloren deelnemers op de hoogste dosis na 72 weken gemiddeld 20,9 procent, tegen 3,1 procent met placebo. In 2025 volgde de eerste directe vergelijking: in SURMOUNT-5 kwam tirzepatide na 72 weken uit op 20,2 procent gewichtsverlies, semaglutide op 13,7 procent. Daarmee is tirzepatide op dit moment het krachtigste geregistreerde middel.
Retatrutide vs tirzepatide
Retatrutide is nog niet goedgekeurd, maar de fase 3-resultaten liggen er. In TRIUMPH-4, bij mensen met obesitas en knieartrose, verloren deelnemers op de hoogste dosis na 68 weken gemiddeld 28,7 procent. In TRIUMPH-2 en TRIUMPH-3, bij mensen met diabetes type 2 of met hart- en vaatziekte, kwam dat na 80 weken uit op 20,8 en 22,6 procent.
| Studie | Duur | Gewichtsverlies |
|---|---|---|
| STEP 1 (semaglutide) | 68 weken | 14,9% |
| SURMOUNT-1 (tirzepatide) | 72 weken | 20,9% |
| TRIUMPH-4 (retatrutide) | 68 weken | 28,7% |
Gemiddeld gewichtsverlies bij de hoogste onderzochte dosis, in verschillende studiepopulaties. Een directe vergelijking tussen retatrutide en tirzepatide is nog niet gepubliceerd.
Die laatste kanttekening is belangrijk. De studies verschillen in deelnemers en looptijd, en mensen met diabetes vallen bij al deze middelen minder af. Pas een studie waarin beide stoffen in dezelfde groep worden getest, kan laten zien hoe groot het verschil werkelijk is. Wat wel vaststaat: retatrutide behoort tot de krachtigste stoffen die ooit in obesitasonderzoek zijn getest. Meer over de molecuul en de studies staat op onze pagina over retatrutide.
Bijwerkingen naast elkaar
De bijwerkingen lijken sterk op elkaar, omdat alle drie via dezelfde GLP-1-route werken. Misselijkheid, diarree, obstipatie en braken komen het vaakst voor, vooral in de weken waarin de dosis wordt opgebouwd. In STEP 1 kreeg 44 procent van de deelnemers op semaglutide last van misselijkheid; bij tirzepatide en retatrutide liggen de percentages in dezelfde orde van grootte.
Retatrutide heeft daarnaast twee eigen aandachtspunten. In de fase 2-studie steeg de hartslag, afhankelijk van de dosis. En in TRIUMPH-4 meldde ruim een vijfde van de deelnemers op de hoogste dosis dysesthesie, een afwijkend gevoel in de huid zoals tintelen.
Hoe snel werken ze?
Geen van de drie middelen werkt meteen op volle sterkte. De dosis wordt in stappen van vier weken opgebouwd om de maag-darmklachten te beperken, en het duurt bij semaglutide en tirzepatide vier tot vijf maanden voordat de onderhoudsdosis is bereikt. Het gewichtsverlies loopt daarna nog maanden door en vlakt meestal pas na een tot anderhalf jaar af. Bij retatrutide was dat plafond in de fase 2-studie na 48 weken nog niet bereikt.
Spiermassa en het stoppen met de behandeling
Twee punten krijgen steeds meer aandacht. Het eerste is spiermassa: in deelstudies met lichaamsscans bestond een kwart tot ruim een derde van het verloren gewicht uit vetvrije massa, waaronder spier. Dat is vergelijkbaar met afvallen via een streng dieet, maar het betekent wel dat krachttraining en voldoende eiwit tijdens een behandeling ertoe doen.
Het tweede is wat er gebeurt na het stoppen. In de vervolgstudie van STEP 1 kwam binnen een jaar na het stoppen met semaglutide ongeveer twee derde van het verloren gewicht terug. In SURMOUNT-4 zag men hetzelfde patroon bij tirzepatide: wie na 36 weken overstapte op placebo, kwam weer aan, terwijl wie doorging verder afviel. Deze middelen werken zolang ze worden gebruikt; ze genezen obesitas niet.
Ozempic-alternatief: wat is er in Nederland verkrijgbaar?
Wie zoekt naar een alternatief voor Ozempic, de bekendste afvalprik, heeft in Nederland een beperkt aantal geregistreerde opties, allemaal op recept:
- Wegovy: dezelfde stof als Ozempic, semaglutide, maar geregistreerd voor gewichtsbeheersing.
- Mounjaro: tirzepatide, de dubbele agonist, als wekelijkse injectie.
- Rybelsus: semaglutide als dagelijkse tablet, geregistreerd voor diabetes type 2.
Ozempic en Mounjaro worden bij diabetes type 2 onder voorwaarden vergoed. Bij obesitas zonder diabetes worden deze middelen in 2026 in de regel niet uit de basisverzekering vergoed; het Zorginstituut onderzoekt of dat voor bepaalde groepen kan veranderen. Retatrutide is geen alternatief dat u bij de apotheek kunt krijgen: het is nergens geregistreerd en Lilly verwacht de aanvraag bij de FDA pas begin 2027 in te dienen.
De tabletten die in de Verenigde Staten voor gewichtsverlies zijn goedgekeurd, de Wegovy-pil en Foundayo met orforglipron, zijn in Nederland nog niet verkrijgbaar. Wat er in de drogisterij als GLP-1 pillen wordt verkocht, zijn supplementen zonder GLP-1-agonist.
Wanneer komt retatrutide op de markt?
Lilly heeft aangekondigd begin 2027 een registratieaanvraag bij de FDA in te dienen. Een beoordeling duurt daar doorgaans rond een jaar. Voor Europa is nog geen tijdpad bekend. Tot die tijd is retatrutide alleen beschikbaar binnen klinische studies en als onderzoeksmateriaal voor het laboratorium, dat niet bestemd is voor gebruik bij mensen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen retatrutide en tirzepatide?
Tirzepatide werkt op twee receptoren, die van GLP-1 en GIP. Retatrutide voegt daar de glucagonreceptor aan toe. In de afzonderlijke studies gaf retatrutide meer gewichtsverlies, maar een directe vergelijking is nog niet gepubliceerd.
Wat is het verschil tussen tirzepatide en semaglutide?
Semaglutide werkt alleen op de GLP-1-receptor, tirzepatide ook op die van GIP. In de directe vergelijking SURMOUNT-5 gaf tirzepatide na 72 weken gemiddeld 20,2 procent gewichtsverlies, semaglutide 13,7 procent.
Wat is een afvalprik?
Afvalprik is de populaire naam voor een wekelijkse injectie met een GLP-1-agonist, zoals Wegovy of Mounjaro. Het middel remt de eetlust en vertraagt de maaglediging. In Nederland is een afvalprik alleen op recept verkrijgbaar.
Is retatrutide sterker dan Ozempic?
In de studies gaf retatrutide aanzienlijk meer gewichtsverlies dan semaglutide, de stof in Ozempic: tot 28,7 procent tegen rond de 15 procent. Omdat de studies verschillende groepen onderzochten en retatrutide nog niet is goedgekeurd, is dat geen rechtstreekse vergelijking.
Dit artikel is bedoeld als achtergrondinformatie en vormt geen medisch advies. Voor de behandeling van overgewicht of diabetes is de huisarts het eerste aanspreekpunt.
